Thu Nhập Của Bạn Có Bị Tính Là PSI Không? Điều Này Ảnh Hưởng Thế Nào Đến Thuế Của Bạn

Nếu bạn đang xuất hoá đơn qua ABN, công ty (Pty Ltd), hoặc trust cho công việc do chính bạn thực hiện - ví dụ: IT contractor, thợ xây làm thầu phụ, tư vấn viên, thợ nail, thợ làm đẹp, rất có thể thu nhập của bạn thuộc diện áp dụng quy định Personal Services Income (PSI) của ATO. Và trong năm 2026, ATO đang giám sát vấn đề này chặt chẽ hơn bao giờ hết.

Một tình huống rất phổ biến: một nhà thầu (contractor) mở công ty, bắt đầu xuất hoá đơn cho khách hàng, và nghĩ rằng vì tiền chảy vào tài khoản công ty nên sẽ được tính thuế theo mức thuế công ty (thấp hơn nhiều so với thuế cá nhân). Đến mùa khai thuế, một số khoản khấu trừ bị từ chối, và kế toán giải thích rằng khoản thu nhập đó ngay từ đầu không đủ điều kiện được xem là thu nhập kinh doanh mà là PSI.

Personal Services Income (PSI) Là Gì?

Personal services income là thu nhập chủ yếu đến từ công sức hoặc kỹ năng cá nhân của bạn - không phải từ việc bán sản phẩm, cung cấp vật tư, hay vận hành một doanh nghiệp có quy mô với nhân viên và tài sản. Nguyên tắc chung: nếu hơn 50% khoản tiền bạn nhận theo hợp đồng là để trả cho công sức, kiến thức, hoặc kỹ năng cá nhân của bạn, thì khoản thu nhập đó nhiều khả năng là PSI bất kể tiền được trả trực tiếp cho bạn hay cho công ty/trust mà bạn dùng để xuất hoá đơn.

Một số ví dụ thường được tính là PSI:

• IT contractor tính giờ cho công việc lập trình do chính mình làm

• Thợ làm tóc, làm đẹp thuê ghế và xuất hoá đơn cho dịch vụ tự mình thực hiện

• Thợ xây làm thầu phụ, được trả chủ yếu cho công sức cá nhân chứ không phải vật tư hay đội thợ

• Tư vấn viên xuất hoá đơn qua Pty Ltd của mình cho công việc tư vấn do chính mình thực hiện

Trường hợp thường không bị tính là PSI: thu nhập chủ yếu đến từ bán sản phẩm, cung cấp vật tư/thiết bị, hoặc vận hành doanh nghiệp có nhân viên thực sự làm phần lớn công việc.

Vì Sao Quy Định PSI Quan Trọng Với Thuế Của Bạn

Nếu thu nhập của bạn bị xếp vào diện Personal services income (PSI) và bạn không đủ điều kiện là personal services business (PSB), ATO sẽ bỏ qua cấu trúc công ty/trust và tính thuế thu nhập đó trực tiếp cho cá nhân bạn, theo mức thuế cá nhân (marginal rate) có thể lên đến 45% thay vì mức thuế công ty thấp hơn. Ngoài ra, một số khoản khấu trừ cũng bị hạn chế, ví dụ như trả lương cho vợ/chồng không thực sự làm việc, hoặc claim một số chi phí thuê nhà/văn phòng mà một doanh nghiệp bình thường có thể claim được.

Nếu sau này ATO xem xét lại tờ khai và kết luận đáng lẽ phải áp dụng PSI, họ có thể điều chỉnh lại các năm trước và gửi hoá đơn thuế kèm lãi phạt - đây chính là kiểu bất ngờ mà không ai muốn gặp phải.

4 Bài Test PSI: Cách Kiểm Tra Bạn Có Phải Personal Services Business

Để được xem là personal services business (PSB) và được áp dụng thuế theo diện kinh doanh bình thường thay vì bị tính PSI, bạn cần vượt qua ít nhất một trong 4 bài test sau:

1. Results Test (Kết quả công việc) - Bạn được trả tiền để tạo ra một kết quả cụ thể, tự dùng dụng cụ/thiết bị của mình, và tự chịu trách nhiệm sửa lỗi bằng chi phí của mình. Điều này cần áp dụng cho ít nhất 75% thu nhập PSI liên quan.

2. Unrelated Clients Test (Khách hàng không liên quan) - Bạn có từ 2 khách hàng trở lên, không liên quan đến bạn hoặc với nhau, và bạn tìm được công việc thông qua quảng cáo công khai hoặc chào mời công khai khác.

3. Employment Test (Có thuê nhân sự) - Bạn thuê người khác thực hiện ít nhất 20% khối lượng công việc tính theo giá trị thị trường, hoặc bạn có người học việc (apprentice).

4. Business Premises Test (Có địa điểm kinh doanh riêng) - Bạn duy trì và sử dụng địa điểm kinh doanh tách biệt với nhà riêng và với địa điểm của khách hàng, dùng riêng cho công việc của bạn.

Lưu ý quan trọng: Nếu 80% trở lên thu nhập PSI của bạn đến từ một khách hàng duy nhất trong năm, chỉ có Kết quả công việc (Results Test) cho phép bạn tự đánh giá (self-assess) là PSB. Với 3 test còn lại, bạn sẽ cần nộp đơn xin ATO cấp quyết định chính thức (Personal Services Business Determination).

(Xem đầy đủ tiêu chí chính thức tại trang hướng dẫn của ATO.)

PCG 2025/5: Quy Định Mới Của ATO Về PSI Ảnh Hưởng Gì Đến Bạn

Kể từ khi ATO ban hành PCG 2025/5, một điều đã rõ ràng: pass được bài test PSB không có nghĩa là bạn hoàn toàn an toàn.

Nó giúp bạn thoát khỏi quy định PSI nghiêm ngặt nhưng Part IVA, quy định chống tránh thuế tổng quát của ATO, vẫn có thể áp dụng. Nếu cấu trúc của bạn chủ yếu để giảm thuế cá nhân thay vì phục vụ mục đích kinh doanh thực sự, ATO vẫn có thể chất vấn.

Vậy nên pass được test là tín hiệu tốt, chứ không phải sự bảo đảm tuyệt đối.

Bạn Nên Làm Gì Nếu Thuộc Diện Áp Dụng Quy Định PSI

• Xem lại cách hợp đồng của bạn được cấu trúc - bạn đang được trả cho một kết quả, hay về cơ bản là trả cho thời gian làm việc?

• Kiểm tra xem bạn có thực sự vượt qua được một trong 4 bài test không, đặc biệt là Results Test ( Kết quả công việc) đây là vị thế vững nhất.

• Nếu phần lớn thu nhập đến từ một khách hàng, lưu ý rằng bạn khó có thể tự đánh giá và có thể cần xin quyết định chính thức từ ATO.

• Tránh trả lương, chia lợi nhuận cho người thân nếu họ không thực sự làm công việc đó

• Nếu chưa chắc chắn, nên được kiểm tra kỹ trước mùa khai thuế, thay vì đợi đến khi ATO phát hiện ra.

Đây là một vấn đề pháp lý tách biệt với việc phân loại người lao động theo luật super, nhưng với contractor ( nhà thầu) thì cả hai vấn đề này thường liên quan nhau trong thực tế. Vậy nên bạn có thể tham khảo thêm bài viết trước đó của chúng tôi, Contractor or Employee? The Superannuation Risks of Worker Misclassification, để hiểu rõ cả hai khía cạnh. Bạn hoàn toàn có thể là contractor ( nhà thầu) hợp pháp theo luật super, nhưng thu nhập vẫn bị tính là PSI theo luật thuế - hai quy định này được xét độc lập với nhau. Nếu bạn là contractor ( nhà thầu) hoặc sole trader tại Perth và chưa chắc chắn về tình trạng của mình ở cả hai khía cạnh, hãy trao đổi kỹ trước khi nộp tờ khai tiếp theo.

Chưa chắc quy định PSI có áp dụng cho mô hình kinh doanh của bạn không? Đặt lịch tư vấn với Gordon Q.C Du & Associates để hiểu rõ trước mùa thuế thay vì sau khi đã bị ATO hỏi thăm.

Thông tin trên bài viết chỉ mang tính chất tham khảo chung và không cấu thành lời khuyên thuế và kế toán cho từng cá nhân/doanh nghiệp cụ thể.

BOOK CONSULTATION